Bank aansprakelijk vanwege spoofing? l Advocaat mr. Bonaparte

Inleiding

 

Op 2 juni 2021 publiceerde de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) een artikel, waarin stond dat in 2020 een grote stijging heeft plaatsgevonden van oplichting in de vorm van spoofing.

 

Spoofing betekent kort gezegd dat een oplichter zich voordoet als medewerker van een bank en door middel van een list of truc u beweegt om betalingen te verrichten of de oplichter zelf betalingen vanuit uw internetbankieren verricht nadat hij/zij uw inloggegevens heeft weten te bemachtigen.

 

Op de bank rust in beginsel de wettelijke verplichting om de schade als gevolg van oplichting en spoofing te vergoeden, mits voldaan is aan de wettelijke voorwaarden. Het is onder meer afhankelijk van de feiten en/of omstandigheden wanneer u recht heeft op vergoeding bij spoofing.

 

Het kan zo zijn dat de bank in het ene oplichtingsgeval gehouden is om de schade te vergoeden, terwijl in het andere oplichtingsgeval niet voldaan is aan alle wettelijke voorwaarden. De bank hoeft dan niet altijd tot schadevergoeding over te gaan.

 

Soms kunnen slachtoffers van spoofing als zij niet in aanmerking komen voor een schadevergoeding onder de wet, tóch aanspraak maken op een compensatie vanwege een beroep op coulance vanuit de bank.

 

De NVB heeft op 2 juni 2021 namelijk een toetsingskader gepubliceerd op basis waarvan slachtoffers van spoofing een compensatie kunnen ontvangen van banken zoals: ING, ABN AMRO, Rabobank en de Volksbank.

 

In dit artikel wordt uitgelegd wanneer u recht heeft op vergoeding bij spoofing.

Wat is spoofing?

 

Spoofing is eigenlijk een ander woord voor 'bankhelpdeskfraude', waarbij een oplichter (telefonisch) contact met u opneemt en zich tegenover u voor doet als een vermeende medewerker van de bank van bijvoorbeeld ING, ABN AMRO, Rabobank, Volksbank of een andere bank.

 

Tijdens het telefoongesprek probeert de oplichter door middel van list of een truc uw vertrouwen te winnen. De oplichter vertelt u bijvoorbeeld dat iemand in uw internetbankieren-account heeft ingebroken en geprobeerd heeft om betaaltransacties te verrichten vanuit uw bankaccount (wat dus niet echt zo is).

 

Deze oplichter praat vervolgens op u in dat hij/zij werkzaam is binnen de fraudeafdeling of bankhelpdesk van de bank en dat hij/zij u gaat helpen bij het opnieuw veilig maken van uw internetbankieren.

 

Er wordt dan bijvoorbeeld gezegd dat uw computer gecontroleerd moet worden op malware, etc. Op het moment dat de oplichter eenmaal uw vertrouwen gewonnen heeft, maakt hij/zij hier misbruik van.

 

Terwijl u in de waan bent dat u wordt geholpen door de bank, vraagt de oplichter u om het computerscherm te delen door middel van het downloaden en installeren van een meekijkprogramma.

 

Hierna vraagt de oplichter om met u mee te kijken in uw internetbankieren-account, maar dat kan alleen als u de inloggegevens overhandigd. U bent niet op de hoogte van de veiligheidsvoorschriften van de bank, waarin staat dat u nooit deze gegevens moet delen, maar u vertrouwt er toch op dat het 'goed' zit.

 

Op dat moment heeft ook niet in de gaten dat de oplichter uw bank- en/of spaarrekening langzaam leeg plundert doordat hijzelf betaalopdrachten verricht of u vraagt om deze te verrichten.

 

Pas na het telefoongesprek komt het besef dat mensen slachtoffer van spoofing zijn geworden, maar dan is het kwaad meestal geschied. De vraag is dan bij wie u kan aankloppen om schade als gevolg van spoofing en oplichting vergoed te krijgen.

Is de bank aansprakelijk voor spoofing?

 

Wanneer u direct na ontdekking van spoofing de bank hierover informeert, dan bepaalt de wet dat de bank de niet-toegestane betalingen van de laatste 13 maanden in beginsel aan u moet terugbetalen[1].

 

Van een niet-toegestane betalingen is sprake als u de betaling niet zelf geïnitieerd heeft, maar de oplichter de betaalopdracht heeft uitgevoerd. In die gevallen is de bank aansprakelijk voor spoofing en dient de bank het gecrediteerd bedrag aan u terug te betalen[2].

 

Een uitzondering wordt gemaakt als uzelf fraudeleus, opzettelijk of grof nalatig heeft gehandeld, want dan is de bank in beginsel niet aansprakelijk voor de schade die u heeft geleden als gevolg van spoofing.

Een coulancevergoeding vanwege spoofing

 

Naar aanleiding van diverse gesprekken tussen het ministerie van Financiën en de vier grote Nederlandse banken, te weten ING, ABN AMRO, Rabobank en de Volksbank hebben banken een toetsingskader ontwikkeld op basis waarvan slachtoffers van spoofing aanspraak kunnen maken op een coulancevergoeding van de bank.

 

U maakt mogelijk aanspraak op een coulancevergoeding wanneer:

  • u een niet-zakelijke klant bent en de oplichting heeft plaatsgevonden op een particuliere bankrekening;
  • u de bank geïnformeerd heeft over de schadegebeurtenis als gevolg van spoofing doordat de oplichter gebruik gemaakt heeft van de naam en/of het telefoonnummer van de bank en u hiervan ook bewijs heeft geleverd;
  • u aangifte bij de politie heeft gedaan van spoofing en oplichting;

 

De coulancevergoeding bestaat dan uit een volledige vergoeding van de door spoofing geleden schade.

 

De bank kan echter beslissen niet tot coulancevergoeding over te gaan, wanneer u als slachtoffer medeplichtig bent aan fraude, u niet eerder een vergoeding heeft ontvangen van dezelfde bank vanwege spoofing en u onvoldoende heeft meegewerkt aan het oplichtingsonderzoek van de bank.

 

Los van de bovenstaande criteria kijkt de bank steeds naar alle specifieke feiten en/of omstandigheden van het spoofing-geval en kan zij besluiten om al dan niet tot coulancevergoeding over te gaan. Als u bijvoorbeeld belangrijke veiligheidsvoorschriften heeft geschonden, dan kan dat ertoe leiden dat de bank geen coulancevergoeding verstrekt. Soms is dat niet terecht. U dient dan soms een gerechtelijke procedure te starten om de door u geleden schade als gevolg van spoofing vergoed te krijgen van de bank.

Vragen?

 

Bent u slachtoffer van oplichting in de vorm van spoofing oftewel bankhelpdeskfraude en wilt u proberen om een vergoeding te verkrijgen bij ING, ABN AMRO, Rabobank of de Volksbank. Neem dan contact op met de advocaat financieel recht: de heer mr. P.A. (Pietro) Bonaparte. Bel of stuur een WhatsApp naar het volgende telefoonnummer 06 15 43 85 06 of e-mail naar p.bonaparte@keizersadvocaten.nl.

 

[1] Artikel 7:526 BW; en

[2] Artikel 7:528 BW.

^ Naar boven