Bijzondere zorgplicht van banken

Banken, zoals bijvoorbeeld ING, ABN AMRO, Rabobank, Volksbank en BNG bank, zijn op grond van de wet en de rechtspraak gehouden aan een zorgplicht tegenover de afnemers van financiële producten en diensten, meestal consumenten en ondernemers. De reden hiervoor is dat banken een belangrijke spilfunctie in de maatschappij vervullen. Bovendien beschikken banken over een bijzondere expertise op het gebied van financiële dienstverlening en financiële producten. Daarom rust op ING, ABN AMRO, Rabobank, Volksbank en BNG bank, gelet op hun maatschappelijke positie, een bijzondere zorgplicht bij het verkopen van financiële producten aan consumenten en ondernemers. Wanneer de bank deze bijzondere zorgplicht schendt, dan kan de bank aansprakelijk worden gehouden voor de schade die consumenten en ondernemers lijden. De advocaat financieel recht legt in onderhavige artikel uit wat de zorgplicht betekent, wanneer er mogelijk sprake kan zijn een zorgplichtschending door de bank en wat zij dan eventueel kunnen ondernemen tegen een bank. 

De zorgplichten 

Banken dienen zicht bij hun optreden in het maatschappelijk verkeer te houden aan de Wet op het financieel toezicht (hierna: 'Wft). In de Wft staan wettelijke bepalingen gecodificeerd voor een zorgvuldige dienstverlening. Wanneer de bank de Wft schendt, dan handelt de bank in strijd met de wet. De bank is dan in beginsel aansprakelijk voor de schade die consumenten hebben geleden en lijden. De Wft is ook bedoeld als een 'handhavingswet' voor toezichthouders. De AFM of de DNB kunnen maatregelen treffen richting ING, ABN AMRO, Rabobank, Volksbank en BNG bank wanneer zij in strijd handelen met de Wft. Bijvoorbeeld: boetes opleggen of een onderzoek instellen naar het beleid van banken. Wanneer de bank grote overtredingen begaat, dan kunnen de toezichthouders zelfs de vergunning intrekken of strengere voorwaarden daaraan verbinden. Het is dus belangrijk dat klachten over banken ook ter kennis van de toezichthouders worden gebracht. 

De civielrechtelijke zorgplicht 

Banken zijn naast de Wft ook gehouden aan een civielrechtelijke zorgplicht. Daarbij kan een onderscheid worden gemaakt tussen een algemene zorgplicht en een bijzondere zorgplicht. De algemene zorgplicht houdt kort gezegd in dat een bank bij het verstrekken van financiële producten rekening moet houden met de gerechtvaardigde belangen van de klant die een financieel product/dienst afneemt. In sommige gevallen gaat deze zorgplicht zo ver dat banken het belang van de klant boven hun eigen belang behoren te plaatsen. In sommige gevallen is de bank zelfs gehouden een bijzondere zorgplicht in acht te nemen. Deze bijzondere zorgplicht gaat verder dan de algemene zorgplicht en heeft de strekking om consumenten, niet-professionele beleggers, en in een bepaalde mate ook ondernemers, te beschermen tegen de risico’s van financiële producten. Deze bijzondere zorgplicht gaat zo ver dat een ING, ABN AMRO, Rabobank, Volksbank en BNG bank actief moet voorkomen dat de onwetende, onkundige en de te lichtvaardig denkende klant met financiële risico’s wordt geconfronteerd met alle gevolgen van dien. Deze bijzondere zorgplicht banken brengt onder meer met zich mee dat zij onderzoek moeten doen naar de klant en of het financiële product bij hen past, de klant adequaat en volledig informeren over alle kenmerken en risico's van het betreffende financiële product en waarschuwen voor de risico's. 

 

Aansprakelijkheid bank bij schending zorgplicht

Wanneer banken de bijzondere zorgplicht onvoldoende in acht nemen, waardoor de klant schade lijdt dan kan er aansprakeijkheid volgen van de bank. Om tot aansprakelijkheid van de bank te kunnen komen moet er sprake zijn van een zorgplichtschending. Vervolgens moet er schade zijn geleden en die schade moet aan de bank toe te rekenen zijn. De schade kan naar alle waarschijnlijkheid aan de bank worden toegerekend wanneer er sprake is van causaal verband. Om tot aansprakelijkheid te komen moet er namelijk sprake zijn van causaal verband tussen de zorgplichtschending en de schade zoals de klant die heeft geleden. Bijvoorbeeld: wanneer u voor het einde van de rentevaste periode overstapt van ING naar ABN AMRO, dan dient u meestal een boete te betalen aan ING. Als de bank vergeten is om u te wijzen op het risico dat u een boete moet betalen als u vroegtijdig overstapt, dan kan er mogelijk sprake zijn van een zorgplichtschending door ING. U lijdt daardoor schade, namelijk de boete die u moet betalen. De vraag is dan had u deze schade ook geleden wanneer u geïnformeerd zou zijn over de boeteclausule. Dat ligt eraan, als u voornemens was om toch over te stappen vanwege de gunstige voorwaarden bij de ABN AMRO, dan is de schade wellicht nihil. Als u echter de overstap had gemaakt net voor het einde van de rentevaste periode en u kan aantonen dat de ING u niet tijdig over de boeteclausule had geïnformeerd, dan had u misschien ervoor gekozen om even te wachten met overstappen totdat de rentevaste periode zou zijn verlopen. Zoals u ziet, is het steeds afhankelijk van alle omstandigheden van het geval of de bank aansprakelijk kan worden gesteld voor een zorgplichtschending. 

Vragen?

Heeft u een vraag met betrekking tot:

- de zorgplicht van van banken (bijvoorbeeld: ING, ABN AMRO, Rabobank, Volksbank en BNG bank)

- aansprakelijkheid van banken bij schending zorgplicht;

of heeft u een andere vraag over financieel recht, dan kunt u contact opnemen met de advocaat financieel recht: de heer mr. P.A. (Pietro) Bonaparte, bel hem of stuur hem een berichtje via WhatsApp op zijn telefoonnummer 06 21 88 87 94 of stuur een e-mail naar pietrobonaparte@siebenadvocaten.nl.

 

© 2020 - Alle rechten voorbehouden aan de heer mr. P.A. (Pietro) Bonaparte

^ Naar boven