Bank zegt financiering op

In de praktijk komt het met enige regelmaat voor dat ondernemers door de bank (bijvoorbeeld: Rabobank) 'verrast' worden wanneer de bank over gaat tot opzegging van de financieringsrelatie of kredietrelatie. Wanneer de bank de finacieringsrelatie opzegt kan dat vele oorzaken hebben. Bijvoorbeeld de bank heeft geen vertrouwen in de relatie of de ondernemer heeft flinke financiële problemen. In dat soort gevallen neigen banken de stekker eruit te trekken en de financieringsrelatie te beëindigen, Echter, niet in alle gevallen mag de bank de financieringsrelatie of kredietovereenkomst zomaar opzeggen. De bank volgens vaststaande jurisprudentie immers gehouden tot een zorgplicht bij het opzeggen van de bankrelatie. Het kan namelijk niet zo zijn dat banken ondernemers (en vooral in het verleden) tot over hun oren overfinancieren en krediet verstrekken om vervolgens de financieringsrelatie te beëindigen wanneer het 'even' minder gaat met de ondernemer. Ook in die gevallen rust dus op een bank een zorgplicht en mag de bank niet zomaar de financieringsrelatie of en de hypotheek of kredieten opeisen. De advocaat financieel recht legt in dit artikel uit wat de zorgplicht van een bank met zich meebrengt bij het opzeggen van de financiersrelatie of de kredietovereenkomst en wat de betreffende ondernemer daartegen kan ondernemen. Dit is natuurlijk van belang om te weten, ook in de gevallen wanneer er privé een hypotheek loopt die wordt opgeëist. 

Zorgplicht bank bij opzegging kredietovereenkomst 

Volgens vaststaande jurisprudentie rust op banken een zorgplicht bij het opzeggen van de financieringsrelatie of een kredietovereenkomst. Er moet steeds per geval worden beoordeeld of de bank bij het opzeggen en beëindigen van de financieringsrelatie of kredietovereenkomst in strijd handelt met zijn zorgplicht. Schendt een bank altijd een zorgplicht bij het opzeggen van een financieringrealtie of kredietovereenkomst? Het Gerechtshof in Den Bosch heeft zich op 18 augustus 2015, vindplaats: ECLI:NL: GHSHE:2015:3245, zich over die vraag het hoofd gebroken. Deze uitspraak laat heel mooi zien hoe complex het leerstuk van (on)rechtmatige kredietopzegging is. De complexiteit zit hem in het feit dat er geen (verplicht) gegeven criteria bestaan om te beoordelen of de opzegging van een kredietovereenkomst al dan niet onrechtmatig is geschied. Of de opzeggende bank jegens de benadeelde onrechtmatig heeft gehandeld zal tenslotte afhangen van alle concrete feiten en/of relevante omstandigheden van het betreffende geval.

Jurisprudentie over opzeggen bankrelatie en opeisen hypotheek

De bovenvermelde uitspraak van Gerechtshof Den Bosch staat centraal over het opzeggen van een bankrelatie en het opeisen van de hypotheek. In die zaak had een tandarts zich tot de bank gewend voor de (her)financiering van zijn lopende (hypothecaire)kredieten ten behoeve van zijn tandartspraktijk. Belangrijk om op te merken is dat de tandarts in deze zaak dus al privé en zakelijk een lopende bankrelatie had, die niet goed verliep. In totaal verstrekte de bank de tandarts een financiering van ongeveer een bedrag ad € 2,3 miljoen, waarvan € 148.000,- zakelijk krediet betrof. Op enig moment wenst de tandarts een uitbreiding van zijn kredietfaciliteit. Daartoe diende hij een aanvraag in. Tegelijkertijd ging de tandarts een andere financiering aan bij een derde partij. De bank weigerde de aanvraag tot verruiming van de kredietfaciliteit en deelde de tandarts mede dat hij in strijd met de financieringsovereenkomst had gehandeld door zonder haar toestemming bij een derde een financiering af te sluiten. De weigering van de aanvraag tot kredietverruiming heeft echter ertoe geleid dat de tandarts in financiële nood terecht kwam. Hierdoor ontstond er vervolgens een overstand op de bankrekening van de tandarts. De bank maande de tandarts aan tot aanzuivering van het debetsaldo. De tandarts kon zich echter niet verenigen met het feit dat de bank wel de (ongeoorloofde) overstand toeliet, maar verruiming van de kredietfaciliteit afwees. Daarom verstuurde hij een klachtbrief naar de bank. In deze klachtbrief deelde de tandarts zijn ongenoegen uit richting de bank. De bank vond op basis van de zware beschuldigingen in de klachtbrief aanleiding om de algehele financiering en de kredietovereenkomst op te zeggen wegens het ontbreken van een vertrouwensbasis tussen partijen. Als gevolg hiervan sprak de tandarts de bank aan voor de geleden schade op grond van schending van de zorgplicht bij het opzeggen van de financiering of kredietovereenkomst.

Bank zegt financiering op, terecht?

De vraag die aan het hof werd gesteld was of de bank in onderhavige geval terecht de financieringen heeft mogen opzeggen en de hypotheek had mogen opeisen. 

 

Het oordeel van het hof: 

Duurovereenkomsten zijn overeenkomsten waarbij partijen zich voor een zekere periode aan elkaar binden, zoals de financieringsovereenkomst in onderhavig geval. Deze overeenkomsten zijn in beginsel opzegbaar, tenzij een opzegging naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. De tandarts beriep zich op de negen factoren die door andere rechters in soortgelijke gevallen in aanmerking worden genomen bij de beoordeling of het opzegging van de financiering al dan niet terecht (en dus onrechtmatig) heeft plaatsgevonden.

 

Het opmerkelijke in deze zaak was dat het Hof, anders dan de standaard jurisprudentie omtrent de onrechtmatige kredietopzegging, oordeelde dat deze negen factoren weliswaar richtinggevende, maar niet verplichte, criteria betreffen bij de beoordeling of een bank al dan niet rechtmatig de kredietovereenkomst mag opzeggen. Bij de beoordeling of de bank een kredietovereenkomst mag opzeggen is met name van belang of de bank

  1. een gegronde reden(en) voor opzegging had;
  2. deze reden(en) aan de klant heeft medegedeeld; en
  3. de klant een redelijke opzegtermijn heeft gegeven.

 

De tussen partijen aanhoudende conflicten omtrent de gewenste uitbreiding van de kredietfaciliteit, de door de tandarts geuite (zware) beschuldigingen omtrent de onbetrouwbaarheid van de bank en de ontstane vertrouwensbreuk, leiden tot de conclusie dat de bank terecht de financiering heeft opgezegd, aldus het Hof.

Vragen?

Heeft u een vraag met betrekking tot:

- zorgplicht van banken bij het opzeggen van de kredietovereenkomst

- bank zegt plotseling uw financiering op

- de rabobank en zorgplicht bij beëindigen van de financieringsrelatie,

dan kunt u contact opnemen met de advocaat financieel recht: de heer mr. P.A. (Pietro) Bonaparte, bel hem of stuur hem een berichtje via WhatsApp op zijn telefoonnummer 06 21 88 87 94 of stuur een e-mail naar pietrobonaparte@siebenadvocaten.nl.

 

^ Naar boven